Blog - Edyta Pazura | MaybeBaby

Czysta woda zdrowia doda!
(21.06.2018 )

Cieszymy się ze słońca i ciepłych dni. A ja otwieram rekrutację do Drużyny Nawodnionych. Zasady naboru poniżej. 


Wyobraź sobie przeźroczyste naczynie pojemności 1 litra. W dnie i ścianie naczynia jest kilka małych otworów. A teraz wyobraź sobie, że wlewasz do naczynia wodę – wypełniasz je po same brzegi. Poziom wody w naczyniu zacznie się od razu stopniowo obniżać – woda będzie się powoli wylewać przez dziurawe ścianki naczynia. To naczynie to Twoje ciało. A Ty musisz się nauczyć jak bronić je przed odwodnieniem. 


SZKLANKA ZAWSZE PEŁNA, CZYLI JAK PIĆ

Zagadka: jak do naszego 1-litrowego naczynia z dziurkami wlać 3 litry wody tak, żeby nie przelała się przez brzegi naczynia? Odpowiedź: stopniowo i małymi porcjami. I tak właśnie należy pić - przez cały dzień, kilka łyków naraz, co jakiś czas. Od razu można zauważyć, że próba szybkiego przelania 3 litrów do 1-litrowego naczynia skończy się rozlaniem i zmarnowaniem dużej ilości wody. Jeśli zamiast pić przez cały dzień spróbujecie wypić całą dzienną porcję wody rano – skończy się to dokładnie tak samo. Nadmiar wody z jednej dużej porcji zostanie w krótkim czasie usunięty przez nerki. Otwory w naszym naczyniu to drogi, jakimi tracimy z organizmu wodę: poprzez nerki, płuca, skórę i przewód pokarmowy.   


ILE DZIENNIE?

Istnieje wiele sposobów na obliczenie dziennego minimalnego zapotrzebowania na wodę. Najprostszy sposób oznaczenia tego zapotrzebowania to 4% masy ciała u zdrowych osób dorosłych. Czyli dla osoby ważącej 70 kg będzie to około 2,8 kg czyli 2800 ml wody. Dużo? Trzeba pamiętać, że przyswajamy w ciągu dnia nie tylko czystą wodę, ale również i w dużej ilości stanowi ona część diety: owoców, warzyw, soków, mleka, zup, przecierów itd. U dzieci to zapotrzebowanie jest wyższe – wiąże się to z większą procentową zawartością wody w dziecięcych organizmach, wyższym tempem wzrostu i mniejszą pojemnością nerek, i np.: u niemowląt może wynosić nawet 10% masy ciała. Co się stanie, kiedy nasze naczynie podgrzejemy (upał, wysiłek fizyczny) lub osuszymy powietrze wokół naczynia (klimatyzacja)? Woda zacznie szybciej z niego wyparowywać – będziemy musieli dodatkowo tą utratę uzupełnić. 


PRAGNIENIE

Nasz organizm jest bardzo sprytny. Więc jeśli zaczyna brakować mu wody włącza uczucie pragnienia. Ale niestety uczucie pragnienia jest wyłączane na grubo przed całkowitym uzupełnieniem niedoboru płynów – wciąż zostaje nam około 1-2% niedoboru do uzupełnienia (czyli w dla 70 kg osoby wciąż brakuje nawet ok. 1400ml). Dlatego nawet, jeśli uda nam się ugasić pragnienie, nie oznacza to całkowitego zaspokojenia zapotrzebowania. Niestety odczuwanie pragnienia ulega też stopniowemu upośledzeniu z wiekiem – odwodnienie to częsty problem u starszych osób, zwłaszcza w czasie upałów. 


JEŚLI NIE TYLKO PRAGNIENIE TO CO JESZCZE, CZYLI… OBSERWUJ SWÓJ MOCZ

Dosłownie. Jasnożółta barwa moczu, przez niektórych określana jako słomkowa, jest wskaźnikiem właściwego poziomu nawodnienia. Kolor ciemniejszy oznacza, że trzeba dopić. Proste. 

KIEDY BOLI CIĘ GŁOWA

Ponad 60% masy naszego ciała i jego zawartości to woda. Bez niej w naszym organizmie nie dzieje się nic. To fakt powszechnie znany i nikogo nie trzeba do tego przekonywać. Co jednak ważniejsze, jeśli poziom wody w naczyniu zacznie się obniżać, to już niewielki spadek o 1-2% masy ciała powoduje zaburzenia procesów fizjologicznych a wydolność organizmu może się poważnie obniżyć. A jeśli wydaje Ci się, że 2% utraty to naprawdę niewiele to może powinienem dopisać, że utrata płynów w ilości 5% masy ciała może powodować poważne problemy z krążeniem, oddychaniem lub mięśniami. Utrata płynów powyżej 15% masy ciała może stanowić zagrożenie dla życia. Jeśli w upalny dzień pojawia się ból głowy, uczucie zmęczenia i znużenia, zirytowanie, zaparcie, osłabienie lub inne niepokojące objawy to bardzo często są wynikiem odwodnienia. Kiedy mój młodszy syn przybiega do mnie mówiąc ’tato, boli mnie głowa’ moim pierwszym pytaniem jest to, czy nie chce mu się przypadkiem pić, a pierwszym odruchem napełnienie dla niego szklanki wodą mineralną. Dlatego jeśli w ciągu dnia poczujecie się źle warto zastanowić się, ile tego dnia po prostu wypiliście. Uzupełnianie płynów, w tym i drogą dożylną jest jednym z podstawowych sposobów leczenia na różnych szpitalnych oddziałach a u wielu pacjentów konieczne jest prowadzenie tzw. dziennego bilansu czyli dokładnego monitorowania ilości płynów przyjętych i wydalonych. 


MAŁY CZŁOWIEK DUŻY PROBLEM

Dzieci są szczególnie narażone na odwodnienie i jego konsekwencje. Najczęstszymi przyczynami odwodnienia u dzieci są biegunka i wymioty, często w przebiegu infekcji wirusowej. Do odwodnienia może też prowadzić gorączka lub wysoka temperatura otoczenia (przegrzanie), zwłaszcza, że stosunek powierzchni skóry (poprzez którą dochodzi do utraty wody) do masy ciała jest znacznie większy niż u osoby dorosłej. Odwodnienie u dziecka może wystąpić już po kilku godzinach od pojawienia się biegunki lub wymiotów, zwłaszcza jeśli próby pojenia doustnego są nieskuteczne lub w niewystarczającym stopniu wyrównują utratę płynów. Im mniejszy człowiek tym bardziej jest podatny na odwodnienie i szybciej ono wystąpi. Pamiętajmy, że zmniejszona aktywność, senność lub apatia czy też zmiana zachowania i rozdrażnienie małego człowieka mogą być właśnie objawami odwodnienia. Inne symptomy to brak łez w czasie płaczu, skąpe wydzielanie moczu i jego ciemne zabarwienie, wyostrzenie rysów twarzy (zapadniecie gałek ocznych), wzmożone pragnienie, wysuszenie śluzówki i skóry a u małych dzieci zapadnięcie się ciemiączka. Dlatego warto pilnować właściwego nawodnienia i kształtować u małych ludzi nawyk picia wody. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy wcześnie skonsultować się z lekarzem – lekkie odwodnienie można zazwyczaj leczyć w warunkach domowych dopajaniem, bardziej nasilone mogą wymagać nawadniania właśnie drogą dożylną w warunkach szpitalnych.  


Do boju Drużyno Nawodnionych!