Blog - Edyta Pazura | MaybeBaby

Macierzyński, rodzicielski, ojcowski - urlopy bez tajemnic cz. II
(2019-01-05)

          Kiedy mama i tata są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę i podlegają pod przepisy kodeksu pracy, sprawa związana z urlopami w związku z narodzeniem dziecka jest prosta, gdyż prawodawca bardzo szczegółowo uregulował tę kwestię. Natomiast w przypadku prowadzenia przez rodziców działalności gospodarczej przebywanie czy to przez mamę, czy to przez tatę na urlopie po narodzinach dziecka ograniczyć należy do kwestii, czy rodzice mają prawo do jakiegokolwiek świadczenia podczas przerwy w pracy, na jakich zasadach i przez jaki okres, gdyż jako taki urlop macierzyński/rodzicielski/ojcowski przedsiębiorczym rodzicom nie przysługuje.

 

ZASIŁEK MACIERZYŃSKI

Należy jasno podkreślić, że zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego urodziła dziecko. Zasiłek macierzyński przysługuje przez okresy ustalone przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego. Przedsiębiorcza mama ma prawo do decyzji w jaki sposób rozłoży sobie kwoty zasiłku przysługujące za okres urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego. Ma tak jak mama zatrudniona na umowę o pracę dwie możliwości. Co do zasady miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku. Miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku przez pierwsze 6 tygodni urlopu rodzicielskiego, a następnie 60% podstawy wymiaru zasiłku - za okres kolejnych 26 tygodni. Druga możliwość jest taka, że przedsiębiorcza mama, nie później niż 21 dni po porodzie złoży pisemny wniosek o wypłacenie jej zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, czyli 52 tygodni. Wówczas miesięczny zasiłek macierzyński wyniesie 80% podstawy wymiaru zasiłku za cały okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego.

 

WAŻNE!

W przypadku złożenia przez mamę-przedsiębiorcę wniosku w ciągu 21 dni po porodzie, ubezpieczona-mama dziecka może dzielić się z ubezpieczonym-tatą dziecka korzystaniem z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego albo jego części.

 

WARUNEK UZYSKANIA ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO

Należy podkreślić, że warunkiem uzyskania zasiłku macierzyńskiego jest podleganie przez mamę, w chwili urodzenia dziecka, ubezpieczeniu chorobowemu. Ważne jest to, że mama ma być objęta tym ubezpieczeniem w chwili urodzenia dziecka, nie ma więc przeszkód, by zgłoszenia dokonała będąc już w ciąży. Odmiennie niż w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, dla przedsiębiorców ubezpieczenie to jest dobrowolne, dlatego jeśli mama chce pobierać zasiłek macierzyński musi zgłosić się do tego ubezpieczenia i opłacać składki z tego tytułu. Niemniej jednak na wysokość zasiłku ma wpływ zarówno wysokość opłacanych składek, jak długość podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, przedsiębiorcza mama musi więc o tym pamiętać planując macierzyństwo.

 

PAMIĘTAJ!

Zasiłek macierzyński przysługuje również przez okres urlopu ojcowskiego ustalonego zgodnie z przepisami kodeksu pracy – czyli przez okres 2 tygodni, a urlop ten powinien być przez tatę wykorzystany do ukończenia przez dziecko 24 miesięcy. Miesięczny zasiłek macierzyński wynosi wówczas 100% podstawy wymiaru zasiłku.

 

PODSTAWA WYMIARU ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO

Podstawę wymiaru zasiłku przysługującego ubezpieczonej mamie czy ubezpieczonemu tacie stanowi przeciętny miesięczny przychód ubezpieczonego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy. Przychodem ubezpieczonej/ubezpieczonego jest kwota, od której opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składek.

 

Jeżeli mama/tata prowadzi działalność gospodarczą od wielu lat wtedy podstawę wymiaru składek stanowi zdeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

 

Jeżeli przedsiębiorcza mama dopiero rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, a wcześniej nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia nowej działalności i nie prowadzi działalności na rzecz byłego pracodawcy (na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej, bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym, wykonywała w ramach stosunku pracy czynności wchodzące w zakres obecnej działalności gospodarczej), to wówczas okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia jej rozpoczęcia, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia.

 

 

Źródło:

  • ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2017.1368 t.j. z późniejszymi zmianami)
  • ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 2018.917 t.j. z późniejszymi zmianami)
  • strona www.zus.pl

 

 

W następnym artykule Mamy Prawnik: „Mały Pacjent, czyli prawa rodziców przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych dziecku”. Opowiem Wam wówczas jakie prawa przysługują Wam-Rodzicom w trakcie pobytu dziecka w szpitalu.

 

Emilia Antczak

Emilia Antczak

Z wykształcenia jest prawnikiem, na co dzień pracuje jako asystent sędziego. Ukończyła prawo na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Jest wierna swojej macierzystej uczelni i studia podyplomowe z prawa podatkowego również ukończyła na tym wydziale. W nadchodzącym roku akademickim ma w planach studia z zakresu prawa rodzinnego z elementami psychologii. Uwielbia aktywnie spędzać czas, w tygodniowym grafiku znajduje czas na minimum trzy treningi Kettlebell. Lubi również pływać, jeździć konno i uprawiać nordic walking, a także praktykować jogę. W wolnych chwilach sięga po dobrą książkę. Jest szczęśliwą mężatką, a 9 lat temu po raz pierwszy obsadzona została w najważniejszej życiowej roli – roli Mamy. Ma dwie córki, które są dla niej niesamowitą inspiracją i motorem napędowym, a także dają jej energię do pokonywania trudności dnia codziennego.